فروشگاه هفت آسمان

خدمتی جدید از هفت آسمان

فروشگاه هفت آسمان

خدمتی جدید از هفت آسمان

تبلیغات

تلسکوپ چیست؟

پنجشنبه, ۲ بهمن ۱۳۹۳، ۰۸:۳۳ ب.ظ

تلسکوپ وسیله ای نوری است که جهت مشاهده ومطالعه اجسام سماوی وعکسبرداری از آنها بکاربرده می شود.

____________________

تلسکوپ وسیله ای نوری است که جهت مشاهده ومطالعه اجسام سماوی وعکسبرداری از آنها بکاربرده می شود.در تلسکوپ پرتوهای موازی نور که از یک نقطه بسیار دور مانند ستاره می آیند همگراشده  یعنی به یک نقطه می رسند سپس بکمک یک عدسی دیگر می توان تصویری از آن نقطه مشاهده نمود که دارای ویژگیهای بزرگ وجالبی است.

داستان تلسکوپ از شهر میدلبورگ هلند جایی که یک عینک ساز بنام لیپرشی زندگی می کرد شروع می شود.گرچه عدسیها واصول کار آنها در اواخر قرن سیزدهم مورد تحقیق قرار گرفته بودند در سال 1608 بود که او یک روز بطور اتفاقی متوجه شد که اگر یک عدسی را درفاصله ای دور از چشم وعدسی دیگر را در فاصله نزدیک چشم قرار دهد واز میان آندو به جسمی دور نگاه کند آن جسم بزرگتر دیده خواهد شد.

خبر این کشف در سال 1609 به گوش گالیلئو گالیله منجم معلم ودانشمند 45 ساله ایتالیایی در پائودا رسید.بااینکه لیپرشی از این وسیله جدید به عنوان وسیله ای نظامی یاد می کرد گالیله از آن بعنوان ابزاری در جهت مشاهده آسمان استفاده نمود.

 تلسکوپ دارای سه ویژگی مهم است.

1-بزرگ نمودن زاویه ظاهری دیده شدن جسم یا توان بزرگنمایی.مقدار عددی بزرگنمایی با تقسیم نمودن فاصله کانونی عدسی شیئی یا آیینه اصلی (هردو حکم همان عدسی رادارند که از چشم دورتر است)بر فاصله کانونی عدسی چشمی(بطور کلی همان عدسی که به چشم نزدیکتر است) بدست می آید.بنابراین با داشتن چندین عدسی چشمی یک تلسکوپ چندین بزرگنمایی مختلف را دراختیار رصد کننده قرار می دهد.قدرت بزرگنمایی

2- افزایش مقدار نوری که از جسم وارد چشم انسان می شود.این افزایش بستگی به مساحت عدسی یا آیینه اصلی دارد وهرچه اندازه عدسی یا آیینه بزرگتر باشد میزان جمع آوری نور تلسکوپ بیشتر بوده ودر نتیجه قدرت آن در مشاهده اجرام کم نور بیشتر می شود.بحث مرتبط با قطر عدسی یا آیینه اصلی تلسکوپ

3- افزایش قدرت تفکیک یا جداسازی تصویر نقاط نورانی تشکیل دهنده جسم مانند ستاره های دوتایی .این افزایش به قطر و در واقع مساحت عدسی یا آیینه اصلی بستگی دارد.

مورد 1  متغییر وتابعی از فاصله کانونی آیینه یا عدسی اصلی تلسکوپ و عدسی چشمی بوده در حالیکه موارد 2 و3 ثابت بوده وفقط تابعی از قطر عدسی یا آیینه می باشند.

دو مبحث مهم دیگر در ارتباط با تلسکوپ ها پارامتر نسبت کانونی و میدان دید است.

چگونگی همگرا شدن پرتوهای نور مارا به دو دسته متفاوت از تلسکوپها رهنمون می کند که شامل تلسکوپهای شکستی  وتلسکوپهای بازتابی می باشد. البته تلسکوپهایی نیز اختراع شده اند که در حقیقت ترکیبی از دو نوع تلسکوپ یاد شده می باشند.این دسته با نام تلسکوپهای کاتادیوپتریک شناخته می شوند مانند تلسکوپ اشمیت-کاسگرین ،ماکستوف –کاسگرین   

  در شکستی ها، که ساختاری به سادگی تلسکوپ گالیله دارند، کانون تلسکوپ و محل قرارگیری چشم انسان در انتهای لوله است. در این تلسکوپ ها برای دیدن اجرام بالای سر نیاز است که یک منشور یا آینه تخت با زاویه ۴۵ درجه، نور را به سمت بالا بفرستد. به این ابزار جانبی چپقی می گوییم. در بازتابی های ساده (نیوتنی) که اغلب تلسکوپهایی با فاصله کانونی کم (سریع) هستند، به جای عدسی شیی در سر لوله، آینه ای در انتهای لوله مسوول گردآوری نور است. در عوض کانون تلسکوپ و محل قرارگیری چشم در سر لوله است و دیگر نیازی به استفاده از چپقی برای دیدن مناظر بالای سر نیست.
تلسکوپ‌های شکستی کوچک برپایه سمت - ارتفاعی برای رصد مناظر زمینی نیز استفاده می‌شوند، اما کاربری تلسکوپ‌های بازتابی بیشتر رصد آسمان است. وقتی با دوربین دوچشمی به آسمان یا مناظر زمینی نگاه می‌کنید تصاویر وارونه یا برگردان نیستند، همان طور که با چشم می‌بینید دیده می‌شوند اما در تلسکوپ این طور نیست و هم وارونگی و هم برگردان بودن تصویر اتفاق می افتد. در تلسکوپ های شکستی، چپقی قرار گرفته در انتهای لوله تصویر وارونه را درست می کند اما تصویر، برگردان جانبی است. در بازتابی های نیوتنی، هم وارونه و هم برگردان جانبی است و در کاسگرین ها (نوع ترکیبی) نیز از چپقی استفاده می شود فقط برگردان جانبی است (البته برای رفع این موضوع عدسی مستقیم کننده وجود دارد تا در نیوتنی ها نیز بتوان تصویر مستقیم را برای مشاهده مناظر زمینی دید اما در رصدهای نجومی کاربرد چندانی ندارد).
اما نوع ترکیبی تلسکوپ‌ها، یعنی کاتادیوپتریک، تقریبا" از دهه 1930 وارد جامعه نجوم آماتوری شد و در یکی دو دهه اخیر منجمان آماتوری که توان خرید تلسکوپ‌های گران‌تر را دارند بسیار از آن استقبال کرده‌اند. متداول‌ترین نوع تلسکوپ ترکیبی، تلسکوپ‌هایکاسگرین است. در طراحی خلاقانه آنها نور به آینه اولیه در انتهای لوله می‌رسد. سپس در سر لوله به آینه ثانویه محدب می‌رسد و به سوی آینه اصلی باز می‌گردد تا از سوراخی در مرکز آن به محل کانون و قرارگیری چشم در انتهای لوله تلسکوپ در پشت آینه اولیه برسد؛ یعنی محل قرارگیری چشم مانند تلسکوپ‌های شکستی است و در نتیجه برای رصد بالای سر به چپقی نیاز است. مزیت این تلسکوپ‌ها ارائه 
f بالا با لوله‌ای کوتاه، دقت و امکان حمل و نقل آسان است اما نورانیت تصویر اغلب از اپتیک بازتابی‌ای به همان اندازه کمتر است و از سوی دیگر بهای زیاد تلسکوپ‌های کاسگرین بزرگ به نسبت نیوتنی‌های بزرگ، منجمان آماتور با بودجه محدود را از خرید آنها منصرف می‌کند.

امروزه بدلیل سختی وسنگینی ساختن آیینه بزرگ ویکپارچه از آیینه های چند تکه در ساختن تلسکوپ های بزرگ استفاده می شود.یک نمونه آن تلسکوپ بزرگ ماژلان می باشد.

مطلبی قابل توجه درباره اندازه تلسکوپ

گشودگی یا قطر دهانه تلسکوپ؛ یعنی همان قطر عدسی شیئی یا آینه اولیه تلسکوپ برحسب میلی متر  یا اینچ که نقش گردآوری نور را دارد. هر چه قطر لوله تلسکوپ شما یا «گشودگی» آن بیشتر باشد نور بیشتری گردآوری می کنید و می توانید در بزرگنمایی های بیشتر تصویر را نورانی و واضح ببینید.

 به طور مثال یک تلسکوپ 10 سانتیمتری (4 اینچی) را با تلسکوپ 20 سانتی متری (8 اینچی) مقایسه کنیم. اگر مساحت آینه های اصلی آن دو را بر هم تقسیم کنیم می بینیم که تلسکوپ 20 سانتیمتری 100 بار بیشتر از 10 سانتیمتری توان گردآوری نور را دارد. توان گردآوری نور در تلسکوپ ها و دوچشمی ها از رابطه ساده  "گشودگی تقسیم بر قطر عدسی چشم" به توان 2 به دست می آیدو حداکثر قطر عدسی چشم را می توان 7 میلیمتر در نظر گرفت. به طور مثال یک تلسکوپ 150 میلیمتری (6 اینچی) 460 برابر چشم انسان نور گردآوری می کند. این تلسکوپ یک کهکشان کم فروغ را چهاربار روشن تر از یک تلسکوپ 3 اینچی نشان می دهد.در حالیکه کم نورترین ستاره قابل رویت با چشم غیرمسلح در یک آسمان تاریک در حدود قدر ۶ است با یک تلسکوپ ۲ اینچی اجرام تا قدر ده وسه دهم نیز قابل مشاهده هستند.
علاوه بر این افزایش گشودگی تلسکوپ، توان ما در توان تفکیک را نیز بیشتر می کند. نسبت گشودگی (به میلیمتر) به عدد 125 حداکثر زاویه تفکیک پذیر را به ثانیه قوسی به دست می دهد که البته در عمل آشفتگی جوی مانع رسیدن به آن می شود. به طور مثال با یک تلسکوپ 6 اینچی می توان گودالهایی تا 1.5 کیلومتر را تفکیک کرد که اندازه آنها نصف گودالهایی است که با تلسکوپ 3 اینچی در همان بزرگنمایی و شرایط جوی تفکیک می شود.

اگر دهانه تلسکوپ را افزایش دهیم چه مقدار قدرت ما را در افزایش بزرگنمایی، تا پیش از آنکه تصویر ناواضح شود، بیشتر می کند؟ این ضریب ساده را به خاطر بسپارید: 50 برابر به ازای هر 2.5 سانتیمتر یا هر اینچ از دهانه تلسکوپ.
پس حداکثر بزرگنمایی مفید تلسکوپ 4 اینچی 200 برابر و برای تلسکوپ 8 اینچی 400 برابر است (بدون درنظرگرفتن آشفتگی های جوی که تصویر را در بزرگنمایی های زیاد ناواضح می کند). بنابراین اگر روی جعبه تلسکوپ کوچکی در بازار دیدید که با خط درشت نوشته شده «750
X» یا اعدادی در این مرتبه، از خرید چنین ابزاری که کارخانه آن به فهم شما احترام نگذاشته است، پرهیز کنید! با چنین تلسکوپهای 6 یا 7 سانتیمتری کوچکی، که در ویترین فروشگاههای لوازم تحریر یا دوربین و لوازم عکاسی می یابید، بزرگنمایی مفید، اگر اپتیک تلسکوپ سالم و دقیق باشد، حداکثر 100 تا 150 برابر است.
تلسکوپهایی با عدسی کوچکتر از 6 سانتیمتر که ممکن است در بازار بیابید اغلب در سطح یک اسباب بازی ارزان قیمت ساخته شده اند و تهیه ابزار کوچکتر از 6 سانتیمتر توصیه نمی شود. گرچه زمانی یک تلسکوپ 6 سانتیمتری ابزاری مناسب برای شروع بود، امروز اپتیک متداول برای شروع رصد آسمان در ایران تلسکوپ شکستی 8 تا 10 سانتیمتری یا بازتابی 10 تا 15 سانتی متری (4 تا 6 اینچی) است.

در آخر: چه بسا افرادی باشند که با در اختیار داشتن یک تلسکوپ کوچک رصدهایی با ارزش انجام دهند که حتی تلسکوپهای حرفه ای هم به آنها نپردازند.

منبع :مجله نجوم

تعدادی دیگر از واژه های مرتبط:

استقرار استوایی

استقرار سمت ارتفاعی

استقرار نعل اسبی

استقرار yoke   یا انگلیسی

 استقرار دابسونی

استقرار اسپرینگ فیلد

تلسکوپ فضایی

تلسکوپ رادیویی

 تلسکوپ با میدان دید  گسترده

منظر یاب

در سایت زیر اطلاعاتی درباره محاسبات عددی مربوط به تلسکوپ و ccd آمده است:

http://www.wilmslowastro.com/software/formulae.htm

در سایت زیر حداکثر قدر قابل مشاهده توسط تلسکوپ با در نظر گرفتن کیفیت جوی،سن رصدکننده ،اندازه بزرگنمایی وقطر تلسکوپ آورده شده است.در نظر دشته باشید این رابطه تقریبی است:

http://www.nature1st.net/bogan/astro/optics/maglimit.html

در دو آدرس زیر اطلاعات جالبی درباره تلسکوپ البته به زبان انگلیسی وجود دارد:

http://www.telescope-optics.net/

http://www.stargazing.net/naa/scope2.htm

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی